Y cyfieithiad, y ffynonellau a’r drwydded

Y testun gwreiddiol

Harold Abelson a Gerald Jay Sussman gyda Julie Sussman, Structure and Interpretation of Computer Programs, yr ail argraffiad. Rhagair gan Alan J. Perlis. © 1996 Massachusetts Institute of Technology. Cyhoeddwyd gan The MIT Press a McGraw-Hill.

Seiliwyd y cyfieithiad hwn ar argraffiad HTML Andres Raba, fersiwn Texinfo 2.andresraba6.6, a ddatblygwyd o fersiwn 2.neilvandyke4 Neil Van Dyke. Andres Raba a luniodd ddiagramau a diwyg yr argraffiad HTML hwnnw. Ceir y testun Saesneg swyddogol ar wefan MIT Press.

Y cyfieithiad Cymraeg

Paratowyd y cyfieithiad hwn gyda chymorth deallusrwydd artiffisial ar gyfer Cymraeg.ru yn 2026. Mae’n cynnwys testun y pum pennod, y rhagymadroddion, yr ymarferion, y capsiynau, y troednodiadau a’r mynegai. Cadwyd y cod Scheme a’r nodiant mathemategol o’r ffynhonnell; mae dynodwyr rhaglenni, enwau priod a theitlau gweithiau yn y cyfeiriadau yn aros yn eu hiaith wreiddiol.

Nid yw’r cyfieithiad wedi cael adolygiad annibynnol gan arbenigwr mewn cyfrifiadureg drwy gyfrwng y Gymraeg. Dylid cymharu â’r testun Saesneg pan fo amheuaeth ynghylch ystyr dechnegol. Mae’r eirfa Saesneg–Cymraeg yn cofnodi’r prif ddewisiadau terminolegol.

Trwydded

Dosberthir y testun, y diagramau a’r cyfieithiad Cymraeg o dan Creative Commons Attribution–ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0). Rhaid cydnabod yr awduron a’r ffynonellau, nodi’r addasiadau, a rhannu addasiadau o dan yr un drwydded. Gweler hysbysiad trwydded y ffynhonnell. Mae’r cyfieithiad a’r diwyg Cymraeg yn addasiadau; ni awgrymir bod yr awduron na MIT yn eu cymeradwyo.

Y diwyg digidol

Mae’r hafaliadau wedi’u cysodi o’r MathML gwreiddiol gyda MathJax, a’r diagramau’n ddelweddau fector sy’n aros yn eglur wrth chwyddo. Cyfieithwyd y labeli esboniadol yn y diagramau a’r testun esboniadol o fewn hafaliadau, gan gadw’r symbolau, y newidynnau a dynodwyr y rhaglenni. Cadwyd y cysylltiadau rhwng adrannau, ymarferion, ffigurau a throednodiadau.

MathJax: trwydded Apache 2.0. Mae ffontiau Linux Libertine, Linux Biolinum, Inconsolata a STIX o dan SIL Open Font License. Cedwir hefyd hysbysiadau trwydded eraill y pecyn ffontiau a’i destun GPL.

Nodyn hanesyddol o’r fformat Texinfo

Mae cofnod thrashing y mynegai yn cyfeirio at y nodyn canlynol yn yr argraffiad Texinfo Saesneg:

Mae’r fformat Texinfo answyddogol (UTF) yn haws ei chwilio na’r fformat HTML. Mae hefyd yn llawer mwy hygyrch i bobl sy’n defnyddio cyfrifiaduron cymedrol, megis cyfrifiaduron personol 386 a roddwyd yn rhodd. Mewn egwyddor, gall 386 redeg Linux, Emacs a dehonglydd Scheme ar yr un pryd, ond mae’n debyg na all y rhan fwyaf o gyfrifiaduron 386 redeg Netscape a’r X Window System angenrheidiol hefyd heb gyflwyno hacwyr ifanc brwdfrydig sydd heb ddigon o arian yn rhy gynnar i’r syniad o thrashing. Gall UTF hefyd ffitio heb ei gywasgu ar ddisg hyblyg 1.44 MB, a all fod yn ddefnyddiol i osod UTF ar gyfrifiaduron personol heb gysylltiad â’r Rhyngrwyd na rhwydwaith lleol.